Eğer videoyu izlediyseniz bu 14 adet 3D baskının sevgililerinizi etkilemek için harika birer hediye olduğu konusunda hemfikir olmuşuzdur herhalde. Bu baskıların linkleri yazının sonunda sizi bekliyor. Fakat bu baskıları yapmak için tabii ki bir 3 boyutlu yazıcıya da ihtiyacınız var. Size bu konuda bazı öneriler hazırladık.

3 Boyutlu yazıcı sevgililer günü için gerçekten güzel bir hediye olabilir. Üstelik cinsiyeti olmayan bir hediye türü. Erkek kadına, kadın erkeğe rahatlıkla hediye edebilir. 3 boyutlu yazıcı insanı üretmeye teşvik eden, tüketim çılgınlığını azaltan, kişiye üretmenin hazzını yaşattığı için mutluluk veren çok eğlenceli bir hobi ve bazen de kaliteli bir iş fırsatıdır. Tamir, tadilat, eğitim, hediyeden tutun da çocuklarla, arkadaşlarla ve eşlerle kaliteli vakit geçirmeye kadar bir sürü keyifli ana olanak tanırlar. Dolayısı ile çok anlamlı ve kaliteli bir hediye olabilirler

Şimdi sizlere en uygun fiyatlı modelden başlayarak, bütçeyi yükselte yükselte bazı modeller tavsiye edeceğiz. Her model için karar vermenizi kolaylaştıracak faydalı yorumlarda yapacağız.

Hadi başlayalım.

Creality Ender-3 V3 KE

https://www.robo90.com/creality-ender-3-v3-ke-3d-yazici?utm_source=youtube+r90&utm_medium=14subat&utm_id=r90

Bu yazıcı yeni nesil teknoloji ile inşa edilmiş, hızlı ve teknolojik bir yazıcıdır. Yeni teknoloji içeren modeller arasındaki en uygun fiyatlı alternatiftir. Kendisi çok popülerdir, internette hakkında bolca video bulabilirsiniz. Bizim de bir videomuz var kendisiyle.

Creality Ender-3 V3 KE İnceleme Videosu:

Bu yazıcı ile pek çok tipte filament yazdırabilirsiniz. Bizim tavsiyemiz başlangıç için PLA, PLA+, Hyper PLA türleridir.

Creality Ender-3 V3 KE için önerdiğimiz filamentler:

https://www.robo90.com/filament-recine?multi=8-22+8-171&utm_source=youtube+e90&utm_medium=14subat&utm_id=r90

Creality Ender-3 V3

https://www.robo90.com/creality-ender-3-v3-corexz-3d-yazici?utm_source=youtube+r90&utm_medium=14subat&utm_id=r90

Bu yazıcı 1. sıradaki V3 KE’nin gelişmiş hali. Mekanik, yazılım ve donanım açısından V3 KE’den daha üstün durumdadır. Yedek parça ağı geniş ve kolay bulunabilir. V3 serisi arasındaki en hızlı makinedir. Bu makine için de yine inceleme videomuz var.

Creality Ender-3 V3 İnceleme Videosu:

Bu yazıcı ile pek çok tipte filament yazdırabilirsiniz. Bizim tavsiyemiz başlangıç için PLA, PLA+, Hyper PLA türleridir.

Creality Ender-3 V3 için önerdiğimiz filamentler:

https://www.robo90.com/filament-recine?multi=8-22+8-171&utm_source=youtube+e90&utm_medium=14subat&utm_id=r90

Bambu Lab A1

https://www.robo90.com/bambu-lab-a1-3d-yazici?utm_source=youtube+r90&utm_medium=14subat&utm_id=r90

Bambu Lab 3D yazıcı konusunda nispeten yeni bir marka olmasına rağmen A serisi makineleri ile açık kasalı 3D yazıcılarda büyük bir üne sahip. A1 hızlı, stabil ve yüksek kaliteli baskı hızı ile başlangıç için çok iyi bir tercih olabilir. Creality marka yazıcılara göre yedek parçaları genelde daha pahalıdır ve tamir ihtiyacınız olursa servis ücretleri daha yüksektir.

Bu yazıcı ile pek çok tipte filament yazdırabilirsiniz. Bizim tavsiyemiz başlangıç için PLA, PLA+, Hyper PLA türleridir.

Bambu Lab A1 için önerdiğimiz filamentler:

https://www.robo90.com/filament-recine?multi=8-22+8-171&utm_source=youtube+e90&utm_medium=14subat&utm_id=r90

Creality Ender-3 V3 PLUS

https://www.robo90.com/creality-ender-3-v3-plus-3d-yazici?utm_source=youtube+r90&utm_medium=14subat&utm_id=r90

Bu yazıcı 2. numara tavsiye ettiğimiz Ender-3 V3’ün aynısı aslında. Tek fark o yazıcıdan daha büyük bir baskı alanına sahip. Listemizdeki ilk 2 makine 220×220 baskı tablasına, 3. sıradaki A1 256×256 baskı tablasına sahipken, bu yazıcı 300×300 baskı alanına sahip. Eğer büyük bir odanız ve büyük oyuncakları seven bir eşiniz varsa bu yazıcı onun için daha iyi olabilir.

Üstelik bu makine içinde yine inceleme videomuz var.

Creality Ender-3 V3 PLUS İnceleme Videosu:

Bu yazıcı ile pek çok tipte filament yazdırabilirsiniz. Bizim tavsiyemiz başlangıç için PLA, PLA+, Hyper PLA türleridir.

Creality Ender-3 V3 PLUS için önerdiğimiz filamentler:

https://www.robo90.com/filament-recine?multi=8-22+8-171&utm_source=youtube+e90&utm_medium=14subat&utm_id=r90

Creality K1C

https://www.robo90.com/creality-k1c-3d-yazici?utm_source=youtube+r90&utm_medium=14subat&utm_id=r90

Bu yazıcının listenin ilk 4 yazıcısına göre en büyük farkı kasasının kapalı olması. Bu sayede ilk 4 makinenin basamadığı daha sağlam ve güçlü filament türlerini de basabilir. Hobisinde sınırları zorlayan, bir işe başladı mı en ucuna kadar giden, her zaman daha fazlasını talep eden bir eşiniz varsa bu yazıcı onun için daha iyi olabilir. Çünkü çok farklı tiplerde filamentleri bu yazıcı ile basabilir ve yazıcı değiştirmesine gerek kalmadan uzun süre bunu kullanabilir. Tabii ki bu model için de güzel bir inceleme videomuz var.

Creality K1C İnceleme Videomuz:

Bu yazıcı ile pek çok tipte filament yazdırabilirsiniz. Bizim tavsiyemiz başlangıç için PLA, PLA+, Hyper PLA türleridir.

Creality K1C için önerdiğimiz filamentler:

https://www.robo90.com/filament-recine?multi=8-22+8-171&utm_source=youtube+e90&utm_medium=14subat&utm_id=r90

Bambu Lab A1 Combo

https://www.robo90.com/bambu-lab-a1-combo-3d-yazici?utm_source=youtube+r90&utm_medium=14subat&utm_id=r90

Bu yazıcı 3. sıradaki A1 ile aynı yazıcı aslında. Fakat bu yazının içinde AMS lite dediğimiz multi materyal sistemi var. Bu sayede bu yazıcıda 4 adet filament takarak renkli baskılar da alabilirsiniz. Renkli baskı anında bol miktarda çöp filament çıkacağı için ciddi bir hammadde israfınız olacak ve baskı süreleriniz çok uzayacaktır. Fakat karşılığında boyama gerekmeyen renkli baskılarınız olacak.
Bu yazıcı ile pek çok tipte filament yazdırabilirsiniz. Bizim tavsiyemiz başlangıç için PLA, PLA+, Hyper PLA türleridir.

Bambu Lab A1 Combo için önerdiğimiz filamentler:

https://www.robo90.com/filament-recine?multi=8-22+8-171&utm_source=youtube+e90&utm_medium=14subat&utm_id=r90

Eğer bunlardan daha yüksek bütçelere çıkmak isterseniz ya da karar vermekte zorluk yaşıyorsanız Robo90.com’un iletişim kanallarından WhatsApp ya da telefon ile teknik arkadaşlarımız ile konuşabilir ya da Ankara’da bulunan showroom mağazamıza gelerek sorularınızı direkt teknik arkadaşlarımıza sorabilirsiniz ve kendiniz için en ideal makineyi seçme sürecinizde Robo90’dan destek alabilirsiniz.

Robo90 olarak tüm çiftlere mutlu bir sevgililer günü dileriz. Umarız ömrünüz boyunca keyifli, sağlıklı, neşeli bir hayat geçirirsiniz Çift olamamış olanlara da bir mesajımız var. Dert etmeyin, sizin vaktiniz de mutlaka gelecektir. Hoşça kalın

Videoda Kullanılan 3D Baskılar:

Trex anahtarlık: printables/Flexi Dino REX frendship keychain (by Bolecscnm)
Çiçek: thingiverse/Maz’s Flower (by MazAndAttero)
Ayaklı Gül: printables/Articulated Rose (Valentines Day) (by Molodos)
Kalpli Ayıcık: makerworld/Knitted Valentine’s Day Teddy Bear (by Smoggy 3D)
Hareketli Kalp: makerworld/Fidget Morph Worm – Heart Edition (by MeasureOnceCutTwice)
Fidget Heart: makerworld/Small fidget heart toy | Print in Place (by sdaendi)
Valen-TIE-Fighter: cults3d/Valen-TIE-Fighter (by artobotix)
Kutulu Seni Bu Kadar Seviyorum: makerworld/Love letter box (by ondisek00)
Yazı Gizlenmiş Kalp: makerworld/Hidden LOVE (by Nehar)
Spotify Anahtarlık: https://www.youtube.com/watch?v=i_P62NuFuIA&t=143s
Kalbimin Haritası: makerworld/Map to my heart – Personalized 3D City map (by Ekta Labs)
Türk Bayrağı Dize Sanatı: cults3d/App to create string art (by Print-in-Place_Fun)
Hue Forge: https://shop.thehueforge.com/blogs/news/what-is-hueforge

14 Şubat İçin 14 Hediye – 3D Baskılı Sevgililer Günü Hediyeleri yazısı ilk önce Robo90 - Blog üzerinde ortaya çıktı.

Windows İçin CH340 Sürücü Kurulumu

Sürücüyü İndirin ve Yükleyin:

• CH340 sürücüsünü CH341SER Windows için indirin.
• İndirdiğiniz rar dosyasını klasöre çıkartın.
• SETUP.EXE’yi çalıştırın. Açılan pencerede “Install” düğmesine tıklayın. Sürücü kurulumu başlayacaktır.
• Kurulum tamamlandığında, “Install Success” mesajı göreceksiniz. Tamam butonuna tıklayarak işlemi tamamlayın.

Aygıt Yöneticisi’nde Doğru Sürücünün Kurulduğunu Kontrol Edelim:

• CH340 çipini kullanan cihazınızı USB portuna bağlayın. Windows otomatik olarak sürücüyü tanıyacaktır.
• Aygıt Yöneticisi’ni açarak (Win + X tuşlarına basarak ve “Aygıt Yöneticisi”ni seçerek) “Bağlantı noktaları (COM ve LPT)” altında yeni bir COM portu olarak görünmelidir.
  
  

Arduino IDE’de Doğru Sürücünün Kurulduğunu Kontrol Edelim:

• Arduino IDE’yi açtığınızda Tools -> Port yani Türkçe kullananlar için Araçlar -> Port kısmında COM3 (mesela bende COM3 yazıyor fakat sizde taktığınız porta göre COM değeri değişebilir) gibi gördüğünüz takdirde başarılı bir şekilde yüklenmiş demektir.
  
• Örneğin Arduino IDE’nin içinde yerleşil bir örnek olan Blink örneğini kullanalım.
  
  “Dosya” -> “Örnekler” -> “01. Basics” Kısmından “Blink” örneğini açın. Araçlar’ın altından kartınızı seçin (Arduino Uno mesela) ardından Port kısmından COM3 gibi portunuzu seçin ve Yükle’ye basın. Biraz bekledikten sonra kodunuz Arduino’ya doğru şekilde yüklendiyse Yükleme tamamlandı/bitti mesajını görmelisiniz. Kartınızın üstündeki dahili led de blink koduna göre yanıp sönecektir.

Not: Bazı durumlarda yükleme işleminden sonra cihazınızı yeniden başlatmanız gerekebilir.

MacOS İçin CH340 Sürücü Kurulumu

Sürücüyü İndirin:

• CH340 sürücüsünü CH341SER Mac için indirin.

Sürücüyü Çalıştırın:

• İndirilen dosyayı açın ve .pkg dosyasını çalıştırarak yükleyici penceresini açın.

Sürücüyü Yükleyin:

• Yükleyici talimatlarını izleyin ve sürücüyü yükleyin.
• Kurulum tamamlandığında sisteminizi yeniden başlatmanız gerekebilir.

Bağlantıyı Kontrol Edin:

• CH340 çipini kullanan cihazınızı USB portuna bağlayın. MacOS otomatik olarak sürücüyü tanıyacaktır.
• Terminal uygulamasını açarak ls /dev/tty.* komutunu çalıştırarak yeni bir seri portun listelendiğini kontrol edin (genellikle /dev/tty.wchusbserial* şeklinde).

Linux İçin CH340 Sürücü Kurulumu

Mevcut Sürücü Kontrolü

1. Arduino Uno’yu Bağlayın:
   • Arduino Uno’yu USB kablosu ile bilgisayara bağlayın.
2. Çekirdek Modülünü Yükleyin:
   • Terminal’i açın ve sudo modprobe ch341 komutunu çalıştırın. Bu komut CH340 modülünün çekirdek içine yüklenmesini sağlar.
3. Bağlantıyı Kontrol Edin:
   • dmesg | grep tty komutunu çalıştırarak yeni bir seri portun listelendiğini kontrol edin. Genellikle /dev/ttyUSB0 gibi bir port görmelisiniz.

Manuel Sürücü Kurulumu (Eğer Gerekiyorsa)

1. Sürücüyü İndirin:
   • Eğer sürücüler kernel içinde değilse, CH340 sürücüsünü CH341SER Linux için indirebilirsiniz.
2. Dosyaları Açın:
   • İndirilen dosyayı açın ve içeriğini çıkarın.
   • Terminal’de sürücü klasörüne gidin.
3. Sürücüyü Derleyin ve Kurun:make sudo make load
4. Bağlantıyı Kontrol Edin:
   • Arduino Uno’yu bağladıktan sonra dmesg | grep tty komutunu çalıştırarak yeni bir seri portun görünüp görünmediğini kontrol edin.

Bu adımları izleyerek CH340 sürücüsünü kurabilir ve cihazınızı bilgisayarınıza bağlayabilirsiniz. Kurulum sırasında herhangi bir sorunla karşılaşırsanız hata mesajlarını aratarak ya da bu yazıya yorum yazarak bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Peki CH340 Çipi Nedir?

CH340, Çinli bir yarı iletken şirketi olan WCH (Nanjing Qinheng Microelectronics) tarafından üretilen bir USB-Seri dönüştürücü çiptir. Bu çip birçok farklı mikrodenetleyici kartı ve cihaz ile bilgisayar arasında veri alışverişini mümkün kılar. Özellikle Arduino klon kartlarında sıklıkla tercih edilir çünkü maliyeti düşük ve işlevselliği yüksektir.

Özellikleri:

• USB’den Seri UART’a Dönüşüm: CH340, USB veri hattını seri UART veri hattına dönüştürür. Bu sayede bilgisayarınızla seri haberleşme yapabilen cihazlar arasında köprü görevi görür.
• Çoklu İşletim Sistemi Desteği: Windows, macOS ve Linux işletim sistemlerinde desteklenir. Modern Linux dağıtımlarında sürücüler genellikle kernel içine gömülüdür.
• Düşük Maliyet: Diğer USB-Seri dönüştürücülere kıyasla daha uygun maliyetlidir. Bu sayede de özellikle geniş çaplı projelerde maliyetleri düşürmek için tercih edilir.
• Hızlı Veri Transferi: Çip yüksek hızlarda veri transferi yapabilir. Bu da hızlı ve güvenilir veri iletişimi sağlar.
• Geniş Voltaj Aralığı: 3.3V ve 5V sistemlerle uyumludur ki bunun avantajı ise çeşitli mikrodenetleyici platformlarında kullanılabilmesini sağlar.

Eğer CH340 ile uğraşmak istemiyorum direkt orijinal Arduino Uno kullanayım diyorsanız 6-7 kat daha pahalı olduğunu bilmenizde fayda var. Tabii bir diğer klon ürün olan Arduino UNO R3 – Dip Klon versiyonunu tercih edebilirsiniz o da yaklaşık 2-2,5 kat daha maliyetli.

CH340 Driver Kurulumu? Nasıl İndirilir? yazısı ilk önce Robo90 - Blog üzerinde ortaya çıktı.

Elektronik Parçalar;

1-Nokia 5110 LCD Ekran – 84×48 – Arduino Uyumlu https://www.robo90.com/nokia-5110-lcd-ekran-84×48-arduino-uyumlu

2-TEA5767 FM Stereo Radyo Modülü: FM sinyalleri almak için tercih ettiğim radyo modülü. https://www.robo90.com/tea5767-fm-stereo-radyo-modulu

3-Arduino Nano Klon: Projenin beyni olarak görev yapan Arduino Nano. https://www.robo90.com/arduino-nano-klon-usb-kablo-hediyeli

4-PAM8403 2x3W Mini Ses Yükseltici Kartı – Stereo – Amfi-Potlu: Stereo amfi olarak kullanılarak sesi hoparlöre aktarıyor. https://www.robo90.com/pam8403-2x3w-mini-ses-yukseltici-karti-stereo-amfi-potlu

5-Rotary Encoder Modülü – KY-040 – Arduino Uyumlu: Radyo frekansını ayarlamak için kullanılan döner enkoder. https://www.robo90.com/rotary-encoder-modulu-ky-040-arduino-uyumlu

6-Hoparlör: 4 ohm 3 watt

7-Seetronic MTP3C Stereo 3.5mm Jak (TEA5767 hoparlör çıkışı için)

FM radyo projemizde, Arduino Nano ile frekans ayarlamalarını yapabiliyoruz ve radyo sinyallerini TEA5767 modülü ile alıyoruz. Ekran olarak Nokia 5110 kullanarak radyo frekansını ve kanal bilgilerini görüntüleyebiliyoruz. Ses yükseltme kartı (PAM8403) ise sinyali hoparlöre aktarıyor. Rotary Encoder, frekans ayarını hassas bir şekilde yapmamızı sağlıyor.

FM Radyo Uygulama Videosu

FM radyo devremizin nasıl çalıştığını görmek isterseniz aşağıdaki video bağlantısından uygulama videosunu izleyebilirsiniz.

Arduino kod yazılımını da aşağıya ekliyorum. 

Dikkat etmeniz gerekenler için;

1- Kod içinde kullanılan kütüphanelerin linkleri aynı satırda verilmiştir. Bu linkleri kullanarak kütüphaneleri indirebilirsiniz.

2- FreeSerif18pt7b, FreeSerifItalic9pt7b ve FreeMono12pt7b kütüphanelerini indirdikten sonra, aşağıdaki kodlarla oluşturacağınız .ino uzantılı arduino programının yer aldığı klasör içine taşıyın ve sırasında program kodlarınızı Arduino Nano içine yükleyin.

Kablo Şeması ve Bağlantılar

Bu devrede Arduino Nano, TEA5767 radyo modülü, PAM8403 ses yükseltici ve Nokia 5110 ekranı belirli pin bağlantıları üzerinden birbirine bağlanır. Kablo bağlantılarını doğru yapmak, projenin sorunsuz çalışması açısından önemlidir.

Arduino Kodu

Aşağıda projenin Arduino kodlarını göreceksiniz. Bu kodlar sayesinde radyo frekansını ayarlayabilir, kanalları kaydedebilir ve LCD ekranda kanal bilgilerini görüntüleyebilirsiniz. Kodlar, frekans değişimlerini hafızaya alarak en son ayarlanan frekansa geri dönme işlevine de sahiptir.

#include <TEA5767N.h>  //https://github.com/mroger/TEA5767
#include <SPI.h>
#include <Adafruit_GFX.h>  //https://github.com/adafruit/Adafruit-GFX-Library
#include <Adafruit_PCD8544.h> //https://github.com/adafruit/Adafruit-PCD8544-Nokia-5110-LCD-library

#include "FreeSerif18pt7b.h" //https://github.com/adafruit/Adafruit-GFX-Library/blob/master/Fonts/FreeSerif18pt7b.h
#include "FreeSerifItalic9pt7b.h" //https://github.com/adafruit/Adafruit-GFX-Library/blob/master/Fonts/FreeSerifItalic9pt7b.h
#include "FreeMono12pt7b.h" //https://github.com/adafruit/Adafruit-GFX-Library/blob/master/Fonts/FreeMono12pt7b.h

#include "splash.h"
#include <ClickEncoder.h> //https://github.com/0xPIT/encoder
#include <TimerOne.h>  //https://github.com/PaulStoffregen/TimerOne
#include <EEPROM.h>

Adafruit_PCD8544 display = Adafruit_PCD8544(5, 4, 3);

int SaniyeOtoKayit = 300;
float onceki_frekans = 0;
float frekans = 95.0f;

ClickEncoder *encoder;
int16_t son_deger, value;

boolean yukari = false;
boolean asagi = false;
boolean orta = false;

long saniye_degeri = 0;
long oncekiler = 0; 

bool arkaisikACIK = false;

long aralik = 1000; 
  
TEA5767N radyo = TEA5767N();

void setup() 
{
  pinMode(7, OUTPUT);
  digitalWrite(7,HIGH);
  
  initDisplay();
  
  acilissayfasigoster();
  
  radyo.setMonoReception();
  
  radyo.setStereoNoiseCancellingOn();

  RotaryEncoderVeri();
  
  Serial.begin(9600);

  frekans = readFrequencyFromEEPROM();

  if(isnan(frekans))
  {
    Serial.println("setup(): EEPROM icinde frekans degeri yoktur.");
    frekans = 88.0;
    writeFrequencyToEEPROM(&frekans);
  }
    
  printText(String(frekans,1),String(frekans,1));
}

void loop() {

  unsigned long mevcutlar = millis();

  RotaryEncoderKontrol();

  if(mevcutlar - oncekiler > aralik) 
  {
    if(frekans!=onceki_frekans)
    {
      onceki_frekans = frekans;
      radyo.selectFrequency(frekans);  
      saniye_degeri = 0;
    }else
    {
      saniye_degeri++;
      if(saniye_degeri == SaniyeOtoKayit)
      {
          float frekans_oku = readFrequencyFromEEPROM();
          if(frekans_oku!=frekans)
          {
            Serial.println("Dongu(): Yeni frekans EEPROM icine kaydediliyor.");
            writeFrequencyToEEPROM(&frekans);
          }
      }
    }
    oncekiler = mevcutlar; 
    Serial.println("loop(): "+String(saniye_degeri));  
  }

 readRotaryEncoder();

 if(yukari)
 {
  yukari = false;
  onceki_frekans = frekans;
  frekans = frekans+0.1f;
  printText(String(frekans,1),String(onceki_frekans,1));
 }

 if(asagi)
 {
  asagi = false;
  onceki_frekans = frekans;
  frekans = frekans-0.1f;
  printText(String(frekans,1),String(onceki_frekans,1));
 }
}

void printText(String yazi, String onceki_yazi)
{
  display.clearDisplay();   // clears the screen and, WHITE buffer  

  if(onceki_yazi.length() == 4)
  {
    display.setFont(&FreeSerifItalic9pt7b);
  }else
  {
    display.setFont(&FreeSerifItalic9pt7b);
  }
  display.setTextColor(WHITE);
  display.setCursor(5,11);
  display.println("Gulru FM");
   display.setFont(&FreeSerif18pt7b);
  display.setCursor(4,44);
  display.println(onceki_yazi);
  display.display();
  
  if(yazi.length() == 4)
  {
    
    display.setFont(&FreeSerifItalic9pt7b);
  }else
  {
    display.setFont(&FreeSerifItalic9pt7b);
  }
  display.setTextColor(BLACK);
  display.setCursor(5,11);
  display.println("Gulru FM");
   display.setFont(&FreeSerif18pt7b);
  display.setCursor(4,44);
  display.println(yazi);
  display.display();
}

void RotaryEncoderVeri()
{
  encoder = new ClickEncoder(A1, A0, A2);
  encoder->setAccelerationEnabled(false);
   
  Timer1.initialize(1000);
  Timer1.attachInterrupt(timerIsr); 

  son_deger = encoder->getValue();  
}

void initDisplay()
{
  display.begin();
  display.setContrast(60);
  display.clearDisplay();   // clears the screen and, WHITE buffer  
  display.display();
}

 void timerIsr() 
{
  encoder->service();
}

void acilissayfasigoster()
{
  display.clearDisplay();
  //display.drawBitmap(0, 0,  SPLASH, 84, 48, 1);
  
display.setTextSize(2);
  display.setCursor(3, 0);
  display.print(" GULRU");
  display.setCursor(3, 20);
  display.print(" RADYO");
  display.display();
  delay(5000);
  display.clearDisplay();   // clears the screen and, WHITE buffer  
  
display.setTextSize(1);
}

void writeFrequencyToEEPROM(float *freq)
{
 byte ByteArray[4];
 memcpy(ByteArray, freq, 4);
 for(int x = 0; x < 4; x++)
 {
   EEPROM.write(x, ByteArray[x]);
 }  
 Serial.println("writeFrequencyFromEEPROM(): "+String(frekans));
}

float readFrequencyFromEEPROM()
{
  float frekans = 86.0;
  byte ByteArray[4];
  for(int x = 0; x < 4; x++)
  {
   ByteArray[x] = EEPROM.read(x);    
  }
  memcpy(&frekans, ByteArray, 4);
  Serial.println("readFrequencyFromEEPROM(): "+String(frekans));
  return frekans;
}

void RotaryEncoderKontrol()
{
    ClickEncoder::Button b = encoder->getButton();
  if (b != ClickEncoder::Open) {
    if(b==ClickEncoder::Clicked)
    {
      Serial.println("Toggle BackLight");
      if(arkaisikACIK == false)
      {
        arkaisikACIK = true;
        turnOnBacklight();
      }else
      {
        arkaisikACIK = false;
        turnOffBacklight();
      }
    }
  }
}

void turnOnBacklight()
{
  digitalWrite(7,LOW);
}

void turnOffBacklight()
{
  digitalWrite(7,HIGH);
}

void readRotaryEncoder()
{
  value += encoder->getValue();
  
  if (value/2 > son_deger) {
    son_deger = value/2;
    yukari = true;
    delay(50);
  }else   if (value/2 < son_deger) {
    son_deger = value/2;
    asagi = true;
    delay(50);
  }
}

Bu proje ile ilgili sorularınız veya yardıma ihtiyaç duyduğunuz konular varsa yorum yaparak bana ulaşabilirsiniz. Keyifli projeler dilerim!

Arduino ile FM Radyo Uygulaması yazısı ilk önce Robo90 - Blog üzerinde ortaya çıktı.

Malzemeler

• STM32F411
• STLINK
• 128×64 Oled Lcd Ekran 0.96 inch – Mavi

Adım 1: CubeIDE Üzerinde STM32 Projesi Oluşturma

Projemizi oluşturmadan önce STM32CubeIDE üzerinde projemizde kullanacağımız mikrodenetleyiciyi seçmemiz gerekiyor. Ben elimde bulunduğu için F411CEU6 modelini seçeceğim. Siz elinizdeki modeli seçerek ilerleyeceksiniz.

Mikrodenetleyicimizi seçip Next dedikten sonra projemize isim vererek devam ediyoruz. Burada gelen ekranda mikrodenetleyicimizin birimlerini düzenleyeceğiz.

İlk olarak sol tarafta bulunan menüden System Core kategorisi altında bulunan SYS menüsüne geliyoruz ve Debug’ı fotoğraftaki gibi Serial Wire yapıyoruz.

Daha sonra RCC menüsüne giriyoruz ve fotoğraftaki gibi High Speed Clock (HSE) seçeneğini Crystal/Ceramic Resonator seçiyoruz.

Daha sonra Connectivity menüsü altında bulunan I2C birimlerinden birini seçiyoruz. Ben I2C1’i seçerek devam ediyorum. Bu menü altında I2C’yi fotoğraftaki gibi I2C seçip aşağıda açılan Configuration sekmesinde fotoğraftaki gibi I2C Speed Modunu Fast Mode’a ayarlıyoruz. Bu ayarlamadan sonra bu sekmedeki işimizi bitiriyoruz.

Bu işlemleri yaptıktan sonra ekranda bulunan mikrodenetleyicimizin ön izlemesinde bazı pinlerin yeşil olduğunu göreceksiniz.

Şimdi sırada mikrodenetleyicimizin çalışacağı frekansı ayarlamakta bunun için üst tarafta bulunan sekmelerden Clock Configuration sekmesine geliyoruz burada fotoğraftaki ayarları uygulayıp ALT+K tuşlarına basarak kodumuzu oluşturuyoruz.

Şimdi yapmamız gereken kütüphane dosyalarımızı indirip projede ilgili klasörlerine atmak. Ben kullanım kolaylığı ve işlevsel fonksiyonlarından dolayı Controllers Tech’in hazırladığı kütüphaneyi tercih ediyorum. Inc klasörü içine fonts.h ve ssd1306.h dosyalarını atıyoruz. Src klasörü içine ise fonts.c ve ssd1306.c dosyalarını kopyalıyoruz.

Adım 2: CubeIDE Üzerinde Kodları Yazma

Projemizi başarı ile oluşturup kütüphane dosyalarını ekledikten sonra main.c içerisinde ilk önce kütüphanemizi import ediyoruz bunun için aşağıdaki kodu kullanıyoruz.

/* USER CODE BEGIN Includes */
#include "ssd1306.h"
#include "fonts.h"
/* USER CODE END Includes */

Yazdığımız kodları ve projemize eklediğimiz kütüphaneleri USER CODE yorum satırları arasına yazmamız çok önemli. Çünkü CubeIDE her mikrodenetleyici ayarı yaptığımızda kodu sıfırdan oluşturuyor. Bu işlem sırasında kodlarımızın silinmemesi için kodlarımızı USER CODE yorum satırları arasına alarak silinmelerin önüne geçiyoruz. Kütüphanemizi import ettikten sonra main loopumuzda ssd1306 oled ekranımızı başlatmalıyız bunun için aşağıdaki kodu kullanıyoruz.

/* USER CODE BEGIN 2 */
SSD1306_Init();
/* USER CODE END 2 */

Şu andan itibaren oled ekranımız kullanıma hazır hale geliyor. Şimdi ilk örnek olarak oled ekranımızda belirli konumlarda yazı yazdıralım. Yine USER CODE yorum satırları arasında aşağıdaki kodu kullanabiliriz.

SSD1306_GotoXY (0,0); 
SSD1306_Puts ("Merhaba", &Font_11x18, 1); 
SSD1306_GotoXY (10, 30); 
SSD1306_Puts ("ROBO90 !!", &Font_11x18, 1); 
SSD1306_UpdateScreen(); 

Burada SSD1306_GotoXY fonksiyonu ekran imlecimizin gideceği x ve y koordinatlarını ayarlıyor. SSD1306_Puts fonksiyonu ise imlecin bulunduğu konuma bir string verisi yazdırıyor. Buradaki en önemli kod olan SSD1306_UpdateScreen(); ise oled ekranımızı güncelliyor ve ona yazdırdığımız şeylerin gözükmesini sağlıyor.

Adım 3: Devre Şeması, Bağlantı ve İlk Test

STM32 OLED LCD Devre Şeması ve Bağlantı

Oled ekranımızın çalışması için güç ve veri hatlarını mikrodenetleyicimize bağlamalıyız. I2C pinlerimiz B6 ve B7’de olduğu için karşılığı oldukları sinyalleri bağlıyoruz. Uygun devre şemasını fotoğrafta görebilirsiniz.

İlk Test

Oled ekranımızı ve STM32’mizi birbirine bağladıktan sonra sıra STLink üzerinden kodumuzu atmaya geliyor. Bunun için önce kodumuzu derleyip (Fotoğrafta en soldaki üzerinde 010 yazan kağıt ikonlu tuş ) daha sonra debug modunda kodumuzu çalıştırıyoruz. (Fotoğrafın en sağındaki örümcek ikonu)

Bunları yaptıktan sonra alt fotoğrafta gözüken kısım ile karşılaşacağız fotoğrafın en soldan ikinci ikonuna tıklayıp kodumuzun mikrodenetleyici içerisinde çalışmasını başlatıyoruz.

Bunları yaptıktan sonra OLED ekranımızda aşağıdaki gibi bir görüntü olması gerekiyor. Eğer bu sonucu elde edebildiyseniz STM32 ile başarılı bir şekilde OLED ekranını kullanabildiniz demektir.

Diğer STM32 Projeleri Yazılarımızı İnceleyin

Kullanışlı Linkler

STM32 ile Debug İşlemi: STM32 ile Debug İşlemi
Instagram: https://www.instagram.com/yusuf_cosgun04/
Discord sunucusu: https://discord.gg/8MVnu59tkx
Discord: reevee0

STM32 ile I2C Oled Ekran Kullanımı yazısı ilk önce Robo90 - Blog üzerinde ortaya çıktı.

Transistör Nedir?

Transistör, elektronik sinyalleri ve elektrik gücünü amplifiye veya geçiş yapabilen yarı iletken bir cihazdır. Temel olarak silisyum, germanyum veya galyum arsenit gibi malzemelerden üretilir.

Transistörün Keşfi

Transistör, John Bardeen, Walter Brattain ve William Shockley tarafından 1940’lı yıllarda Bell Labs’da icat edildi. Ekibin çığır açan buluşu, 1947’de dünyanın ilk çalışan transistörünü başarıyla oluşturmalarıyla gerçekleşti.

Transistörler, o dönemde elektronik cihazlarda kullanılan vakum tüplerinin yerini aldı. Vakum tüpleri büyük, kırılgan ve çok fazla enerji tüketen cihazlardı. Transistörler ise küçük, dayanıklı ve daha az enerji harcayan cihazlardı.

Transistörler Nasıl Çalışır?

Transistörler, emici (e), taban (b) ve kolektör (c) olmak üzere üç katmana sahiptir. Bu katmanlar, farklı türde yarı iletken malzemeler arasındaki pn bağlantılarını oluşturur.

Transistör, tabandaki akımın kontrolüyle akımın akışını düzenler. Tabandaki küçük değişiklikler, emici ve kolektör arasındaki akımda daha büyük değişikliklere sebep olur. Bu özellik, transistörlerin zayıf sinyalleri güçlendirmesine olanak tanır.

Transistörler, elektronik devrelerde sinyalleri kontrol etmek ve yükseltmek için kullanılan yarı iletken cihazlardır. Transistörler, genellikle üç bölgeye sahip yarı iletken malzemelerden yapılmıştır: n-tipi (negatif tür) yarı iletken, p-tipi (pozitif tür) yarı iletken ve bir baz veya kontrol elektroduna sahip bir p-n birleşimi olan n-tipi yarı iletken (npn) veya p-tipi yarı iletken (pnp). Bu bölümler, transistörün çalışmasını sağlamak için birlikte çalışır.

NPN Transistör:

• Emitters (Emiter): N-tipi yarı iletken malzemenin üzerine enjekte edilmiş taşıyıcıları salar.
• Base (Baz): P-tipi yarı iletken malzemenin üzerine yerleştirilir ve kontrol elektrodu olarak görev yapar.
• Collector (Kolektör): N-tipi yarı iletken malzemenin üzerine toplayıcı elektrodundan taşıyıcıları alır.
• Emitters (Emiter) ve Collectors (Kolektör), birbaz üzerinden kontrol edilen bir pn-birleşimi olan baz üzerinde bulunan ohmik bağlantılarla iletişim halindedir.
• Transistörün çalışması belli bir baz akımı (IB) uygulandığında gerçekleşir. IB arttıkça, transistörün kolektör akımı (IC) da artar. Bu nedenle, baz akımı ile kolektör akımı arasındaki orantıyı kontrol ederek sinyal yükseltme işlevini gerçekleştirir.

PNP Transistör:

PNP transistörler, NPN transistörlerin tam tersidir. İşleyişi ise benzerdir, ancak polariteye ve akım yönüne bağlı olarak değişir. PNP transistörlerde, p-tipi yarı iletken malzemenin baz katmanı üzerinde kontrol elektrodu olarak görev yapar. İşlevi, baz akımına bağlı olarak emiter ve kolektör akımlarını kontrol etmektir.

Transistör Çeşitleri

1. Bipolar Junction Transistörü (BJT): NPN ve PNP transistörler, BJT olarak da adlandırılır. İki farklı taşıyıcının birbirine enjekte edildiği bir p-n birleşimine sahiptirler. Bu transistörler, yüksek güçlü uygulamaları, yüksek frekanslı uygulamaları ve yüksek akım kazancını gerektiren uygulamaları destekleyen iyi bir performansa sahiptir.
2. Alan Etkili Transistör (FET): FET’ler, yarı iletken malzemeler üzerinde elektrik alanı etkisi kullanan transistörlerdir. İki tür FET vardır: Metal-Oksit Yarıiletken Alan Etkili Transistör (MOSFET) ve Yalıtkan-Metal Yarıiletken Alan Etkili Transistör (IGFET). FET’ler, çok yüksek giriş empedansı olan transistörlerdir ve genellikle yüksek frekanslı uygulamalarda kullanılır.
3. Unipolar Transistör: Unipolar transistörler, FET’ler olarak da bilinir ve BJT’lere kıyasla farklı çalışır. Bu transistörler, tek bir taşıyıcı tipine dayanır. En yaygın unipolar transistör türü, Field-Effect Transistor (FET) olan MOSFET’tir.
4. Darlington Transistörü: Darlington transistörü, iki veya daha fazla BJT’nin seri bağlandığı bir yapıdır. İki transistör, yüksek akım kazancını ve düşük giriş akımını sağlamak için birlikte çalışır.

Bu şekilde transistörler, elektronik devrelerde sinyalleri kontrol etmek, yükseltmek ve işlemek için kullanılırlar. Çeşitli transistör türleri arasında uygulamaya bağlı olarak farklı performans ve özellikler sunan seçenekler bulunur.

Transistörlerin Uygulama Alanları

Transistörlerin icadı, elektronik alanında devrim yapmış ve birçok uygulama alanını mümkün kılmıştır. İşte transistörlerin birkaç uygulama örneği:

Bilgisayarlar: Transistörler, bilgisayarların “beyni” olan mikro işlemcilerin temel bileşenleridir. Hızlı hesaplamalara ve veri işleme yeteneklerine sahiptirler.
Akıllı Telefonlar ve Mobil Cihazlar: Transistörler, elektronik bileşenlerin küçülmesini sağlayarak akıllı telefonlar gibi şık ve güçlü cihazlarının gelişmesine olanak tanır.
Telekomünikasyon: Transistörler, telekomünikasyon sistemlerinde amplifikatörler ve sinyal işleme devrelerinde kullanılır; böylece iletişimin sağlıklı ve güvenilir olmasını sağlar.
Tıbbi Cihazlar: Transistörler, kalp pilleri ve insülin pompaları gibi tıbbi cihazlarda önemli bir role sahiptir; hayatı kurtarmaya ve iyileştirmeye yardımcı olur.
Yenilenebilir Enerji Sistemleri: Transistörler, güneş panelleri ve rüzgar türbinlerinde elektrik enerjisini verimli bir şekilde dönüştürüp yönetir.
Transistörlerin Geleceği

Transistörler, icat edildikleri günden bu yana sürekli olarak geliştirilmektedir. Moore’un Yasası, transistörlerin entegre devrelerdeki sayısının yaklaşık olarak her iki yılda bir ikiye katlandığını ifade eder. Bu tahmin birkaç on yıldır doğruluk payını korumuş, giderek güçlü ve daha verimli elektronik cihazlara yol açmıştır.

Ancak, transistörlerin boyutları küçüldükçe, araştırmacılar güvenilirliklerini sürdürme ve ısı dağılımı gibi sorunlarla başa çıkma konusunda zorluklarla karşılaşmaktadır. Bilim insanları, bu sınırlamaları aşmak ve transistörlerin sınırlarını zorlamak için alternatif malzemeler ve yenilikçi tasarımlar üzerinde çalışmaktadır.

Sonuç olarak, transistörlerin icadı, elektronik alanını devrimci bir şekilde değiştirmiş, daha küçük, daha hızlı ve daha güçlü elektronik cihazların geliştirilmesine olanak sağlamıştır. Bilgisayarlardan cep telefonlarına, tıbbi cihazlardan yenilenebilir enerji sistemlerine kadar transistörler, günlük yaşamımızın vazgeçilmez bir parçası haline gelmiştir. Araştırmacılar, ölçeklendirme sorunlarını aşmak ve transistörlerin ne kadar başarılı olabileceğini görmek için çalışmalarına devam ederken, teknolojinin geleceğini şekillendirmeye devam edeceklerdir.

Transistör Nedir? Ne İşe Yarar? Nasıl Çalışır? yazısı ilk önce Robo90 - Blog üzerinde ortaya çıktı.

3D Yazıcıları Nasıl, Nereden Satın Alabilirim?

Creality K1 3D Yazıcı

Creality K1 MAX – Yüksek Hızlı 3D Yazıcı

Creality’nin Yüksek Hızlı 3D Yazıcıları: K1 ve K1 Max

Creality; genellikle giriş seviyesi, yeni başlayan kullanıcılar ve ev tipi kullanım için bütçe dostu 3D yazıcılar üretiyor. Ancak K1 ve K1 Max, şirketin bu konudaki yaklaşımının dışında yazıcılar. Bu yazıda, bu iki yazıcıyı da detaylı bir şekilde inceleyeceğiz.

Creality’nin kullanıcı dostu yaklaşımıyla hemen kullanılmaya hazır şekilde gelir ve modifikasyon gerektirmez. Creality cihazlarını kullanan kişi sayısının çokluğu nedeniyle oluşan topluluk sayesinde herhangi bir sorunla karşılaştığınızda çözüm bulabilmeniz kolaydır.

K1 ve K1 Max Arasındaki Farklar

K1 ve K1 Max arasındaki en önemli farklar; K1 Max’in daha büyük bir baskı hacmi, AI Kamera ve AI Lidar yatak seviyeleme ile birlikte gelmesidir. Bu, boyutu büyük modelleri ve projeleri hızlı bir şekilde tamamlamak isteyenler için ideal bir seçim.

K1 Max’in Lidar AI destekli otomatik yatak seviyeleme özelliğine sahip olması cihazın baskı tablasının düzgün ve doğru bir şekilde ayarlanmasını sağlıyor. Bu da daha pürüzsüz baskıların çıkmasını sağlarken hatayı da minimize eder. Standart K1 modelinde ise bu özellik bulunmamaktadır. Bu nedenle kullanıcıların baskı tablasını manuel olarak seviyelendirmesi gerekebilir.

Creality Print Uygulaması

Uygulamasının arayüzü ve kullanımı güzel. Creality cihazlarının eklenmesi çok kolay. Model kütüphanesinden modeller kolayca içeri aktarılabilse de o ekranın kullanımı pek sağlıklı değil. En azından filtreleme ve sıralama gibi özelliklerin eklenmesi gerekiyor. Bazı gelişmiş özellikler eksik ve dilimleme (slice) işlemi diğer uygulamalara göre yavaş kalıyor ama uygulama sık sık güncelleştirilerek eksik özellikler ve uyumsuzluklar gideriliyor.

Güncellemeler ile sürüm notlarını da paylaşıyorlar. Benim gibi bunları merak edenler aşağıdaki bağlantıdan inceleyebilir.

Creality K1 Firmware ve Creality Print İndirmek için:
https://www.creality.com/pages/download-k1-flagship

Creality K1 Max Firmware ve Creality Print İndirmek için:
https://www.creality.com/pages/download-k1-max-flagship

Eksikler – Dezavantajlar

Asıl amacı bu segmente cihaz üretmek olan Bambu Lab cihazları gibi premium bir malzeme kalitesi ve hissiyatI eksik. Fakat Bambu Lab P1S 3D Yazıcı fiyatı bile şu an Creality K1’den %50-%60 civarı daha pahalı. Gerçi P1S ile karşılaştırabileceğimiz cihaz daha çok Creality K1C modeli olmalı ki orada da %30 gibi bir fark var.

AMS (Automatic Material Management System) yani baskı esnasında otomatik filament değişimi ile birden fazla renkli modeller basmak gibi bir amacınız varsa maalesef Creality K1 ve K1 Max buna çözüm sunamıyor. Bu amaç için Bambu Lab P1S Combo 3D Yazıcı veya Bambu Lab X1 Carbon Combo‘yu tercih etmenizi öneririz.

Yazılım ve Kolay Kurulum

Her iki 3D yazıcı da kurulumu son derece kolay ki kurulu halde geliyor. Bu nedenle hemen kullanılmaya başlanabilir. Creality’nin kullanıcı geri bildirimi odaklı geliştirmeleri bu makinelerin hızlı ve sorunsuz bir şekilde çalışmasını sağlıyor. Ayrıca Creality Cloud uygulaması ile K1 Max’te dahili gelen, K1’e de sonradan eklenebilen kamera sayesinde yazıcınızı izleyebilir ve kontrol edebilirsiniz.

Sonuç ve Tavsiyeler

Uygun fiyatlarda yüksek hız, kapalı kasa ve kaliteli 3D baskı imkanını hem Creality K1 hem de Creality K1 Max sunabiliyor. Fakat premium bir ürün ve daha çok bu segmente odaklanmış Bambu Lab cihazlarının teknolojisi, kalitesi, stabilitesi ve sürekli devam eden desteği ile K1 ve K1 Max’i kıyaslarken fiyat farkını göz önünde bulundurmak gerekiyor.

Sonuç olarak iki yazıcıya da genel olarak baktığımızda K1 Max daha büyük projeler ve modeller için çok avantajlı. Ayrıca yapay zeka destekli kamera ve yapay zeka destekli lidar teknolojisi ile daha hassas, pürüzsüz baskılar için daha uygun bir seçenek. K1 standart model ise daha küçük ölçekteki projeler için uygun maliyetli bir seçenek sunuyor. Hangi modelin sizin için daha uygun olduğunu belirlerken projenizin ihtiyaçlarına göre ve bütçenize göre bir seçim yapmanız sanırım en doğrusu olacaktır.

Creality K1 Max 3D Yazıcısının YouTube kanalımızdaki videolu incelemesi: Creality K1 MAX – Kutu Açılışı, Kargo İçeriği ve Ön İnceleme

Creality K1 ve K1 Max 3D Yazıcı Karşılaştırması – İncelemesi yazısı ilk önce Robo90 - Blog üzerinde ortaya çıktı.

PID Nedir? Nerede ve Ne İçin Kullanılır?

PID, içerisinde otomasyon içeren birçok sistemde kullanılan kontrol yöntemidir. Anlık verilerinin yanında önceki verilere göre gerçekleşen değişimleri kullanarak sistemi kontrol eder. Uçakların otopilotları, şerit takip sistemleri, akıllı ev sistemleri, uzay araçları, ısıtıcılar-soğutucular ve daha sayamadığım yüzlerce farklı işlerde kullanılır. Konuyu çizgi izleyen robot üzerinden anlatarak diğer teknolojilerde nasıl kullanılacağından da bahsedeceğim.

PID’nin Avantajları

Konuya bir robotu pid ile kontrol etmenin getirdiği farktan bahsederek başlayalım. PID kelimesinin açılımındaki “oransal” kontrol, robotun çizgiye olan uzaklığına göre düzeltme manevrası ile yapılır. Birçoğumuzun ilk yaptığı çizgi izleyen robot, oransal kontrol ile çalışmış oluyor. Örneğin çizgiye uzaklığı -5 ile 5 arasında tanımlayalım. 0 değeri merkez yani çizginin üzerinde bulunduğu durum. Negatif kısım solda, pozitif kısım sağda olduğunu gösteriyor.

Çizgi sensörümüzün aldığı verilere göre robotun verdiği kararları aşağıdaki gibi yapabiliriz:

-1 hafif sağa dön

-3 sağa dön

-5 sağa keskin dön

1 hafif sola dön 

3 sola dön

5 sola keskin dön

Robotumuz sadece böyle karar alarak aslında sola döndüğünde düzeltmesi için tekrar sağa dönmesi, bunu düzeltmesi için tekrar sola dönmesi şeklinde bir döngüye girer. Sürekli sağa ve sola titreme yaparak çizgiyi izler. Eğer aldığımız verileri PID algoritması ile işlersek hem bu titremenin önüne geçmiş oluruz hem de çizgiyi daha tutarlı şekilde takip etmesini sağlarız. Bir uçağın otopilotunda PID algoritma kullanmadığımız bir sistem düşünürsek uçak irtifasını korumaya çalışmak için sürekli aşağı-yukarı kumanda vererek uçuş güvenliğini düşürür. Yolcu konforundaki farkı tahmin edebiliriz.

Aşağıdaki ilk videoda sadece oransal kullanılmış bir çizgi izleyen robot, ikinci videoda pid algoritması kullanılmış bir robot ve bunların arasındaki farkları görüyoruz.

Türev ve Integral Nedir?

Şimdi türev ve integrale bakabiliriz. Türev tanım olarak bir durumda yaşanan en küçük değişimdir. Fakat tanım ile değil bir örnek ile açalım. Damlayan bir musluk ve altında bir kova hayal edelim. Musluk damladıkça kova dolacaktır. Musluğumuz her saniye başında bir damla su damlatıyor ise bu kovadaki su miktarında meydana gelebilecek en küçük değişim bir damla kadar sudur. Her saniye bir damla kadar su miktarı artıyor. Daha az bir değişim gözlemleyemiyoruz. Yarım damla veya 2 damla. En küçük değişim miktarımız yani türevimiz o zaman bir damladır. Türevi kısaca bu kadar bilmek PID kontrolü anlamak için yeterli olacaktır.

Şimdi kovamıza bir delik açalım. Buradan da belirli aralıklarla su boşalsın. Bir yandan kovamız damlayan musluk ile dolarken bir yanda da boşalacak. Doldurma hızımızın boşaltma hızından yüksek olduğunu kabul edelim. Bir gece bekleyince kovada bir miktar su olduğunu görürüz. Örneğin kovada 5L su bulunsun. O zaman, şimdiden musluğun damlamaya başladığı zamana kadarki integralimiz 5L sudur. Bu süreçte kovamız hem su dolmuş hem de su akıtmıştır. Bunların hepsinin eklenmesi ile integrali hesapladık. Bu örnek de PID kontrol için yeterli bir integral bilgisi oluşturmuştur.

PID ile Çizgi İzleyen Robot Uygulaması

Şimdi çizgi izleyen robotumuzda türevi ekleyerek PID algoritmamızı birlikte oluşturalım:

Az önceki -5 ile 5 arasında değer veren sensörümüzü tekrardan alalım. Bu değere hata ismini verelim. Hatamız 5 olsun. Robotumuz “sola keskin dön” kararını alır. Sola doğru giderken bir an sonra 2 değerini aldığında türevimiz (değişim son durum-ilk durum formülü hesaplanır.) 2-5=-3 olur. Şu anda hatamız 2 ve türevimiz -3. Toplam durum 2+(-3)=-1 oldu. O zaman şimdi robotumuz “hafif sağa dön” komutunu vermeli. Böylece robot keskin solun ardından hafifçe sağa yönelerek çizgi ile paralelleşerek çizgiye yerleşir. Aşağıdaki fotoğrafta mavi grafik sadece oransal hesaplamayı, kırmızı grafik ise türev eklenmesini ifade ediyor.

Peki integrali eklersek ne olur?

İntegral kova örneğinden hatırlarsak birikimli olarak ilerleyen bir şey. İçerisinde 10 dakika öncesi de bulunuyor. Türeve karşı negatif etki yaparak robotun daha sert dönmesine yol açar. Çünkü o süreç içerisinde kendisine sürekli ekleme yapar.

Örneğin robotun hatası 5 olsun. Bir sonraki durumda 3, daha sonrakinde 1 olsun. İntegral sürekli ekleme yaparak 5+3+1=9 olur. Türev ile 5 olan keskin dönüşü azaltmış iken integral daha da keskin dönüşe zorlar. Aşağıdaki grafikte olduğu gibi. Bunu engellemek için PID kontrolde katsayılar kullanılır. Örneğin integralin katsayısını 0,1 yaparsak 9 yerine 0.9 ekler. Böylece etkisi azaltılır. Aynı şey oransal ve türevi için de geçerlidir. Robotun karakteristiğine göre katsayıları belirleriz. Örneğin, türevin katsayısı 1 iken robot hala titreme yapıyorsa katsayıyı artırmamız gerekir ya da robot çizgiyi bulamıyor ise katsayıyı düşürmemiz gerekir.

O zaman bütün bunları birleştirerek PID kontrol için bir formül yazalım:

Kp: Oransal Katsayı

Ki: İntegralin katsayısı

Kd: Türevin katsayısı

PID = Kp*hata + Kd*Türev + Ki*İntegral

Türev ve integrali ise şu şekilde hesaplayabiliriz:

Önceki Durum: Bir önceki anda alınan hata

Toplam: Önceki alınan her hatanın toplamı

Türev = Hata – Önceki Durum

İntegral = Toplam + Hata

Şimdi Arduino üzerinde PID ile çizgi izleyen robotu kontrol eden bir program yazarak öğrendiklerimizi destekleyelim.

Projenin Malzemeleri

Arduino Nano Klon – USB Kablo Hediyeli

QTR-8A Analog Kızılötesi Sensör Kartı – Çizgi İzleyen

6V 250 RPM Redüktörlü Motor – Sarı

L293D Motor Sürücü Entegresi – Dip16

#include <QTRSensors.h>
#define motor1a A0
#define motor1b A1
#define motor1p 10

#define motor2a A2
#define motor2b A3
#define motor2p 11


QTRSensors qtr;                                        //tanimlamalar
int error, turev,guc,lasterror=0;
int integral=0;
int solll,saggg;
int hiz=100;
float kp=0.03;
float kd=0.01;                                         //pid katsayilari
float ki=0;
const uint8_t SensorCount = 8;
uint16_t sensorValues[SensorCount];
void setup() {
   qtr.setTypeRC(); //Analog sensor kullanilacaksa setTypeRC yerine setTypeAnalog kullanin
  qtr.setSensorPins((const uint8_t[]){9,8,7,6,5,4,3,2}, SensorCount);    //sensor tanimlama
 

  delay(500);
  pinMode(13, OUTPUT);
  digitalWrite(13, HIGH);

  pinMode(10, OUTPUT);
  pinMode(A0, OUTPUT);
  pinMode(A1, OUTPUT);
  pinMode(A2, OUTPUT);
  pinMode(A3, OUTPUT);
  pinMode(11, OUTPUT);

//kalibrasyon kodlari
  for (uint16_t i = 0; i < 400; i++)
  {
    qtr.calibrate();
  }
  digitalWrite(13, LOW);

  Serial.begin(9600);
  for (uint8_t i = 0; i < SensorCount; i++)
  {
    Serial.print(qtr.calibrationOn.minimum[i]);
    Serial.print(' ');
  }
  Serial.println();

 
  for (uint8_t i = 0; i < SensorCount; i++)
  {
    Serial.print(qtr.calibrationOn.maximum[i]);
    Serial.print(' ');
  }
  Serial.println();
  Serial.println();
  delay(1000);
}
void loop(){
 digitalWrite(motor1a,HIGH);
  digitalWrite(motor2a,HIGH);

  digitalWrite(motor2b,LOW);
  digitalWrite(motor1b,LOW);

uint16_t position = qtr.readLineWhite(sensorValues);
 error=position-3500;
 integral=integral+error;
 turev=error-lasterror;
 lasterror=error;
 guc=(kp*error)+(kd*turev)+(integral*ki);
 solll=hiz+guc;
 saggg=hiz-guc;
 if(solll<0) solll=0;
 if(saggg<0) saggg=0;
 if(solll>255)solll=255;
 if(saggg>255) saggg=255;
 analogWrite(motor1p,solll);
 analogWrite(motor2p,saggg);
}

Proje ile örneklendirdikten sonra PID’nin diğer uygulamaları hakkında birkaç örnek verebiliriz.

PID Uygulama Örnekleri

Uçaklar uçarken pilotlar sürekli el ile kumanda vermezler. Otopilota izlenecek yol ve irtifa bilgisi girildikten sonra otopilot bu işlemi yapar. Uçaklardaki otopilotun çalışma mantığının çizgi izleyen robot ile aynıdır. Belirli rota çizgisi üzerinde uçağı tutar. Aynı şekilde irtifada da olması gereken irtifa ile hata payına göre hesaplama sonucu gerekli kumanda verilir. Böylece sürekli aşağı-yukarı şeklinde kumanda verilmez.

Hastanelerde ve iş yerlerinde gördüğümüz akıllı ısıtma-soğutma sistemleri de PID kontrol ile çalışmaktadır. Eğer sadece oransal kontrol kullanılsaydı ayarlanan dereceyi geçince soğutma, tekrar ısıtma yaparak hem enerji zararına hem de ısıtma soğutma sisteminin çabuk bozulmasına sebebiyet verirdi.

Bu yazımızda PID kontrolün ne olduğuna, türev-integral ile bağlantısına, nasıl kullanılacağına ve endüstriyel uygulamalarına baktık. Umarım faydalı olmuştur.

PID (Proportional Integral Derivative) Kontrol Algoritması Nedir? yazısı ilk önce Robo90 - Blog üzerinde ortaya çıktı.

Malzemeler

Bu projeyi gerçekleştirmek için aşağıdaki malzemelere ihtiyacınız olacak:

1. Raspberry Pi Pico
2. Buzzer
3. Potansiyometre (Döner direnç)
4. Breadboard
5. Jumper kablo
6. Birkaç ekstra direnç (isteğe bağlı)

Adım 1: Devre Bağlantıları

Bağlantılar projenin temelini oluşturur. İşte bağlantıları yaparken dikkate almanız gerekenler:

• Buzzer’in pozitif (+) pimi Raspberry Pi Pico’nun bir GPIO pinine (örneğin, GP18) bağlanmalıdır.
• Buzzer’in negatif (-) pimi Raspberry Pi Pico’nun toprak (GND) pinine bağlanmalıdır.
• Potansiyometre üzerinde üç bacak vardır. Orta bacak Raspberry Pi Pico’nun bir GPIO pinine (örneğin, GP17) bağlanmalıdır.
• Diğer iki bacak, Raspberry Pi Pico’nun 3.3V pinine ve toprak (GND) pinine bağlanmalıdır. Potansiyometre ile Raspberry Pi Pico arasına dirençler ekleyerek potansiyometrenin hassasiyetini ayarlayabilirsiniz.

Adım 2: Python Programını Yazma

Python programını oluşturmak için Thonny veya herhangi bir Python IDE’si kullanabilirsiniz. İşte Python programınıza eklemeniz gereken kodun daha ayrıntılı bir örneği:

# Gerekli kütüphanelerin içe aktarılması
import machine
from machine import PWM, Pin
import utime

# Pin tanımlamaları
buzzer_pin = machine.Pin(14, machine.Pin.OUT)  # GP14 pinini çıkış olarak ayarla (GPIO 14)
potentiometer_pin = machine.ADC(26)  # GP26 pinini potansiyometre okumak için ayarla
buzzer = PWM(Pin(14))  # PWM nesnesini oluşturarak buzzer'ı kontrol etmek için kullanacağız

# Buzzer frekansını ayarlama fonksiyonu
def set_buzzer_frequency(pot_value):
    # Potansiyometre değerini 0-1023 aralığından frekansta kullanılabilir bir aralığa dönüştür
    frequency = pot_value * 1000 / 1023
    return frequency

try:
    while True:
        # Potansiyometre değerini okuma
        pot_value = potentiometer_pin.read_u16()

        # Potansiyometre değerini ekrana bastırma
        print("Potansiyometre Değeri:", pot_value)

        # Buzzer frekansını ayarlama
        buzzer_frequency = set_buzzer_frequency(pot_value)
        buzzer.freq(int(buzzer_frequency))  # PWM frekansını ayarla

        utime.sleep(1)  # 1 saniye ara verme

except KeyboardInterrupt:
    pass

Bu kod, Raspberry Pi Pico’nun GPIO pinlerini kullanarak potansiyometre değerini okur ve buna göre buzzer’ın frekansını ayarlar. Potansiyometre çevrildikçe buzzer’ın sesi yüksek veya düşük olacaktır.

Adım 3: Raspberry Pi Pico’ya Kodu Yükleme ve Çalıştırma

Python kodunu Raspberry Pi Pico’ya yüklemek için Pico’nuzu bir USB bağlantısı ile bilgisayarınıza bağlayın ve kodu bir .py dosyası olarak kaydedin. Ardından kodu Pico’ya yüklemek için bir yükleme aracı kullanabilirsiniz.

Kodu çalıştırdığınızda potansiyometreyi çevirerek buzzer’ın sesini kontrol edebilirsiniz. Sesin nasıl değiştiğini gözlemleyin.

Sonuç:

Bu proje sayesinde Raspberry Pi Pico ile temel bir elektronik proje oluşturarak potansiyometre kullanarak buzzer’ın frekansını kontrol edebilirsiniz. Bu proje, elektronik ve programlama becerilerinizi geliştirmenize yardımcı olurken Raspberry Pi Pico’nun gücünü keşfetmenizi sağlar. Projeyi daha da geliştirmek için farklı ses efektleri veya müzik parçaları ekleyebilirsiniz.

Raspberry Pi Pico ile Potansiyometre Kullanarak Buzzer Kullanımı – Bölüm 4 yazısı ilk önce Robo90 - Blog üzerinde ortaya çıktı.

Malzemeler

Öncelikle gerekli malzemeleri hazırlayalım:

1. Raspberry Pi Pico
2. 10K ohm potansiyometre
3. Jumper kabloları
4. Thonny IDE (Eğer yüklü değilse Raspberry Pi Pico Nedir? Nasıl Kullanılır? – Bölüm 1 yazısına göz atabilirsiniz.)

Adım 1: Potansiyometre ve Raspberry Pi Pico Bağlantısı

Potansiyometrenizin üç bacağı vardır. Orta bacak (Wiper) sağ bacak (GND) ve sol bacak (3.3V) Raspberry Pi Pico’nun GPIO pinlerinden birini sol bacağa bir diğerini sağ bacağa ve bir diğerini de orta bacağa bağlayın. Bağlantıları doğru yaptığınızdan emin olun.

İşte bir görsel yardımı :

Adım 2: Thonny IDE’yi Açma ve Python Kodu Yazma

Şimdi Thonny IDE’yi açın ve yeni bir Python dosyası oluşturun. Ardından potansiyometre değerlerini okumak için bu kodu yazın.

import machine
import utime

pot_pin = machine.ADC(26)  # Potansiyometre Pico'nun 26 numaralı pini

while True:
    pot_value = pot_pin.read_u16()  # Potansiyometre değerini oku
    print("Potansiyometre Değeri:", pot_value)
    utime.sleep(0.5)  # Değerleri 0.1 saniye aralıklarla oku

Bu kod Raspberry Pi Pico’nun 26 numaralı ADC (Analog-Digital Converter) pinine bağlı olan potansiyometre değerini sürekli olarak okur ve ekrana yazdırır. Değerleri 0.5 saniye aralıklarla okuduğumuz için daha pürüzsüz bir sonuç elde ederiz.

Adım 3: Kodu Çalıştırma ve Sonuçları İzleme

Kodu yazdıktan sonra Raspberry Pi Pico’yu bilgisayarınıza bağlayın ve Thonny IDE’de “Çalıştır” düğmesine tıklayarak kodu çalıştırın. Şimdi potansiyometreyi çevirdiğinizde değerlerin nasıl değiştiğini gözlemleyebilirsiniz. Bu potansiyometrenizin pozisyonunu Raspberry Pi Pico ile başarıyla okuduğunuz anlamına gelir.

Sonuç

Bu yazıda Raspberry Pi Pico ile potansiyometre değerlerini okuma işlemini adım adım açıkladık ve görsellerle destekledik. Artık bu temel yetenekle analog sensörlerle çalışabilir ve daha karmaşık projelere başlayabilirsiniz. Potansiyometre kullanarak LED parlaklığını veya motor hızını kontrol etmek gibi pek çok projeyi gerçekleştirebilirsiniz.

Potansiyometreler elektronik projelerde çok yönlü bir şekilde kullanılan önemli bileşenlerdir. Bu yazı bu bileşenleri Raspberry Pi Pico ile nasıl kullanabileceğinizi anlamanıza yardımcı oldu. Şimdi bu bilgiyi projelerinize uygulamak için ilerleyebilirsiniz. Başarılar dileriz!

Raspberry Pi Pico ile Potansiyometre Okuma – Bölüm 3 yazısı ilk önce Robo90 - Blog üzerinde ortaya çıktı.

Bir Önceki Bölüm, “Fusion 360 Nasıl Kullanılır?”

Dostlarım eğer önceden yayımlamış olduğum ikinci bölüm yazısını okumadıysanız buraya tıklayarak “Fusion 360 Nasıl Kullanılır?” yazıma göz atabilirsiniz. Bir önceki bölümde “Çizgi/Line” ve “Eskiz Boyutu/Sketch Dimension” komutlarını kullanarak bir kare oluşturmuştuk. “Extrude” komutunu kullanarak ise 3 Boyutlu bir küp haline getirmiştik.

Kare oluşturalım, Ama en kolay şekilde!

Geçen bölümde “Çizgi/Line” komutunu kullanarak ilerlemiştik ancak bu bölümde küp oluşturmak için daha farklı bir komut kullanacağız. Teker teker çizgilerle ve boyutlandırmayla uğraşmaktan sizi kurtaracağım dostlarım .

Gene sağ üst kısımdaki küp ile üst bakış açısına geçiyoruz, bu kısımlar bir önceki bölümle hemen hemen aynı

Ekranımız gene bu hale geliyor. Sol üstten “Eskiz Oluştur” tuşuna tıkıyoruz. Ardından ortadaki sarı kareye tıklıyoruz. Bu aşamaya kadar her şey bir önceki bölümdeki ile aynıydı. Şimdi ise yeni komutumuza geçiyoruz.

Fusion 360’ta Dikdörtgen Komutları Nasıl Kullanılır?

Eskiz sekmesi altında oluştur bölümüne tıklıyoruz. Ardından hemen yanda gösterdiğim şekilde alt tarafa yeni bir pencere açılıyor. Bu kısımdan dikdörtgene geliyoruz.

Bu kısımda 3 farklı komutumuz var. Bunların hepsi dikdörtgen oluşturmamızı sağlıyor dostlarım. Ancak aralarındaki tek fark, dikdörtgeni oluşturma yöntemi. Biliyorum biraz karışık geldi ama merak etmeyin çok basittirler. Hemen aşağıda açıklıyorum dostlarım.

2 Noktalı Dikdörtgen Komutu

Sol tarafta görebildiğiniz üzere, ilk olarak bir noktaya daha sonra ise diğer noktaya tıklayarak dikdörtgen oluşturduğumuz, basit bir komuttur kendisi.

3 Noktalı Dikdörtgen Komutu

İlk olarak bir taban çizip ardından o tabana bir yükseklik verdiğimiz, spesifik durumlarda kullandığımız bir komuttur kendisi.

Merkez Dikdörtgen Komutu

İlk merkez noktaya ardından dış bir köşeyi seçtiğimiz, Simetrik bir kare oluşturmamız gerektiğinde işleri kolaylaştıran, Harika bir komuttur kendisi.

Dikdörtgen komutlarını öğrendiğimize göre devam edebiliriz! Bugün ben “Merkez Dikdörtgen” komutunu kullanarak bir küp oluşturacağım. Hemen işe başlayalım!

Yazının başında yeni bir Eskiz/Sketch oluşturmuştuk. Hemen “Oluştur” kısmından “Merkez Dikdörtgen” komutunu seçerek tam ortadaki gri noktaya tıklıyorum ve 50mm x 50mm boyutunda bir kare oluşturuyorum.

Fare imleci ile tam 50mm değerini tutturmak zor olabiliyor bu yüzden size naçizane tavsiyem çizim yaparken “tab” tuşuna basarak değer girmeniz olacaktır. Bu sayede imleci istediğiniz değere denk getirmekle uğraşmayacaksınız. Boyutlarımızı girdikten sonra “Enter” tuşuna basarak komutu bitiriyoruz. Küpümüz hazır olduğuna göre,

Şaheserimize Kendi İmzamızı Atalım

Bu sefer oluşturduğumuz küp tasarımımızın üzerine farklı bir şey daha ekleyelim. İsmimizin baş harfi mesela. Gene aynı şekilde eskiz üzerinden ilerleyeceğiz. Tabii ki de harfi Line/Çizgi komutu ile oluşturabiliriz dostlarım. Ancak bunun daha kolay bir yolu var. “Text Tool/Yazı Komutu”

Bu komutu çok ayrıntılı şekilde burada anlatmayacağım dostlarım. Ancak serimizin devamında çok daha ayrıntılı şekilde bu komuta değineceğiz. İlk olarak açtığımız Sketch/eskiz üzerinden devam edelim. Tekrardan oluştur sekmesine geliyoruz ardından “Text/Metin” Komutuna tıklıyoruz. “Hemen üste komutun menüdeki yerini ekledim.”

“Text/Yazı” komutunu kullanabilmek için ilk olarak çizdiğimiz karenin bir köşesine ardından diğer köşesine tıklıyoruz. Hemen ardından ortaya “Örnek Metin” tarzında bir yazı beliriyor.

Ayrıca karenin köşelerini seçmemizin ardından bir yeni pencere daha açılacaktır dostlarım. Burada “Metin” yazan kısma kendi ismimizin ilk harfini yazıyoruz. Aşağısında bulunan parametreler ise Font, Boyut, Yön, Hizalama gibi ayarlar. Ben kendi kullandığım ayarları bıraktım. Siz de biraz kurcalayarak hızlıca öğrenebilirsiniz. Ardından “Tamam” tuşuna tıklıyoruz.

Eskizimiz Hazır, O halde 3 Boyut’a Geçiş Yapalım

Oluşturduğumuz 2D tasarımı “Extrude” Komutu ile 3 Boyutlu hale getireceğiz. Bir önceki bölümde yaptığımızın aynısı ancak bu sefer farklı bir şey daha öğreneceğiz “Extrude ile Kesmek”. Kulağa tuhaf geliyor olabilir ancak çok basit dostlarım gelin hemen başlayalım.

İlk olarak, sağ üst kısımdaki görüş açısını değiştiren küpün tam köşesine tıklıyorum. Bu sayede bize 3 Boyutu da rahatlıkla görmemizi sağlayan bir görüş açısı veriyor. Ardından katı sekmesinde bulunan, “Extrude Et” komutunu kullanarak küpümü oluşturuyorum. Püf noktası şu Extrude komutunu kullanırken ortada çıkan mavi oku kendime doğru değil çizimin arkasına doğru götürüyorum.

Eee Eray nerde bizim harfimiz. Yok oldu!

Dostlarım merak etmeyin! Harfin kaybolduğu yok. Sadece Fusion 360 üçüncü boyuta geçtiğinizde cismin 3D halini daha rahat görebilmeniz için iki boyutlu çizimleri sizin gözleminize kapatır. Ancak sorun değil, tabii ki de geri açabiliyoruz.

Sol kısımda klasörlerden oluşan bir yapı görebilirsiniz. Burası bizim tasarım dosyamızın içerisindeki elementleri gösteren kısım. Dersler ilerledikçe çok daha iyi anlayacağınızdan eminim. Şu anda Eskizler klasörünün içerisine giriyoruz ardından “Eskiz1” Adlı Eskizin yanındaki göz tuşuna tıklayarak görünür hale getiriyoruz. Ardından küpümüz üzerinde harfimizin belirdiğini görebilirsiniz.

Şu anda harfimiz 2 boyutlu halde, dolayısıyla bu tasarımı 3 boyutlu yazıcından bastığımız anda o harfimizin hiçbir önemi kalmayacak dostlarım! Bunun olmaması için harfimize ya biraz girinti ya da birazcık çıkıntı vermemiz gerekiyor. Ben girinti vermeyi tercih ediyorum. Çok daha dayanıklı oluyor.

Extrude et komutuna tıklıyorum, ardından komple kare tasarımımız seçili geliyor bunun olmaması için bir kere kare çizimimizin üzerine tıklayarak seçimi iptal ediyorum ardından tekrardan harfimize tıklayarak harfimizi seçiyorum. Ok yardımıyla biraz girinti verip ardından tamama tıklıyorum!

Oluşturduğumuz 2 Boyutlu eskizi tekrardan o göz sembolüne tıklayarak kapattığımızda Küp üzerinde oyuk şekilde “E” harfini görebiliyoruz dostlarım. Bu tasarımı 3 Boyutlu yazıcı ile bastığımızda “E” harfinin orada olacağından emin olabilirsiniz .

Evet! Bugün sizlerle beraber Fusion 360’ta Dikdörtgen komutlarını kullanarak bir küp çizdik. Ardından bu küp tasarımızın üzerine Metin komutu ile ismimizin baş harfini yazdık. Ardından Extrude ederek 3 Boyutlu hale getirdik. Merak ettiklerinizi ve derslerle ilgili anlamadığınız kısımları yorumlar bölümünden sorabilirsiniz dostlarım!

Şimdilik benden bu kadar dostlarım! Hepiniz sağlıcakla kalın 

Bu içeriğin yazarı Eray Yılmaz’dır. İçerik için kendisine teşekkür ederiz.

Fusion 360’ta Dikdörtgen Komutları – Fusion 360 Eğitim Serisi – Bölüm 3 yazısı ilk önce Robo90 - Blog üzerinde ortaya çıktı.