Windows İçin CH340 Sürücü Kurulumu

Sürücüyü İndirin ve Yükleyin:

• CH340 sürücüsünü CH341SER Windows için indirin.
• İndirdiğiniz rar dosyasını klasöre çıkartın.
• SETUP.EXE’yi çalıştırın. Açılan pencerede “Install” düğmesine tıklayın. Sürücü kurulumu başlayacaktır.
• Kurulum tamamlandığında, “Install Success” mesajı göreceksiniz. Tamam butonuna tıklayarak işlemi tamamlayın.

Aygıt Yöneticisi’nde Doğru Sürücünün Kurulduğunu Kontrol Edelim:

• CH340 çipini kullanan cihazınızı USB portuna bağlayın. Windows otomatik olarak sürücüyü tanıyacaktır.
• Aygıt Yöneticisi’ni açarak (Win + X tuşlarına basarak ve “Aygıt Yöneticisi”ni seçerek) “Bağlantı noktaları (COM ve LPT)” altında yeni bir COM portu olarak görünmelidir.
  
  

Arduino IDE’de Doğru Sürücünün Kurulduğunu Kontrol Edelim:

• Arduino IDE’yi açtığınızda Tools -> Port yani Türkçe kullananlar için Araçlar -> Port kısmında COM3 (mesela bende COM3 yazıyor fakat sizde taktığınız porta göre COM değeri değişebilir) gibi gördüğünüz takdirde başarılı bir şekilde yüklenmiş demektir.
  
• Örneğin Arduino IDE’nin içinde yerleşil bir örnek olan Blink örneğini kullanalım.
  
  “Dosya” -> “Örnekler” -> “01. Basics” Kısmından “Blink” örneğini açın. Araçlar’ın altından kartınızı seçin (Arduino Uno mesela) ardından Port kısmından COM3 gibi portunuzu seçin ve Yükle’ye basın. Biraz bekledikten sonra kodunuz Arduino’ya doğru şekilde yüklendiyse Yükleme tamamlandı/bitti mesajını görmelisiniz. Kartınızın üstündeki dahili led de blink koduna göre yanıp sönecektir.

Not: Bazı durumlarda yükleme işleminden sonra cihazınızı yeniden başlatmanız gerekebilir.

MacOS İçin CH340 Sürücü Kurulumu

Sürücüyü İndirin:

• CH340 sürücüsünü CH341SER Mac için indirin.

Sürücüyü Çalıştırın:

• İndirilen dosyayı açın ve .pkg dosyasını çalıştırarak yükleyici penceresini açın.

Sürücüyü Yükleyin:

• Yükleyici talimatlarını izleyin ve sürücüyü yükleyin.
• Kurulum tamamlandığında sisteminizi yeniden başlatmanız gerekebilir.

Bağlantıyı Kontrol Edin:

• CH340 çipini kullanan cihazınızı USB portuna bağlayın. MacOS otomatik olarak sürücüyü tanıyacaktır.
• Terminal uygulamasını açarak ls /dev/tty.* komutunu çalıştırarak yeni bir seri portun listelendiğini kontrol edin (genellikle /dev/tty.wchusbserial* şeklinde).

Linux İçin CH340 Sürücü Kurulumu

Mevcut Sürücü Kontrolü

1. Arduino Uno’yu Bağlayın:
   • Arduino Uno’yu USB kablosu ile bilgisayara bağlayın.
2. Çekirdek Modülünü Yükleyin:
   • Terminal’i açın ve sudo modprobe ch341 komutunu çalıştırın. Bu komut CH340 modülünün çekirdek içine yüklenmesini sağlar.
3. Bağlantıyı Kontrol Edin:
   • dmesg | grep tty komutunu çalıştırarak yeni bir seri portun listelendiğini kontrol edin. Genellikle /dev/ttyUSB0 gibi bir port görmelisiniz.

Manuel Sürücü Kurulumu (Eğer Gerekiyorsa)

1. Sürücüyü İndirin:
   • Eğer sürücüler kernel içinde değilse, CH340 sürücüsünü CH341SER Linux için indirebilirsiniz.
2. Dosyaları Açın:
   • İndirilen dosyayı açın ve içeriğini çıkarın.
   • Terminal’de sürücü klasörüne gidin.
3. Sürücüyü Derleyin ve Kurun:make sudo make load
4. Bağlantıyı Kontrol Edin:
   • Arduino Uno’yu bağladıktan sonra dmesg | grep tty komutunu çalıştırarak yeni bir seri portun görünüp görünmediğini kontrol edin.

Bu adımları izleyerek CH340 sürücüsünü kurabilir ve cihazınızı bilgisayarınıza bağlayabilirsiniz. Kurulum sırasında herhangi bir sorunla karşılaşırsanız hata mesajlarını aratarak ya da bu yazıya yorum yazarak bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Peki CH340 Çipi Nedir?

CH340, Çinli bir yarı iletken şirketi olan WCH (Nanjing Qinheng Microelectronics) tarafından üretilen bir USB-Seri dönüştürücü çiptir. Bu çip birçok farklı mikrodenetleyici kartı ve cihaz ile bilgisayar arasında veri alışverişini mümkün kılar. Özellikle Arduino klon kartlarında sıklıkla tercih edilir çünkü maliyeti düşük ve işlevselliği yüksektir.

Özellikleri:

• USB’den Seri UART’a Dönüşüm: CH340, USB veri hattını seri UART veri hattına dönüştürür. Bu sayede bilgisayarınızla seri haberleşme yapabilen cihazlar arasında köprü görevi görür.
• Çoklu İşletim Sistemi Desteği: Windows, macOS ve Linux işletim sistemlerinde desteklenir. Modern Linux dağıtımlarında sürücüler genellikle kernel içine gömülüdür.
• Düşük Maliyet: Diğer USB-Seri dönüştürücülere kıyasla daha uygun maliyetlidir. Bu sayede de özellikle geniş çaplı projelerde maliyetleri düşürmek için tercih edilir.
• Hızlı Veri Transferi: Çip yüksek hızlarda veri transferi yapabilir. Bu da hızlı ve güvenilir veri iletişimi sağlar.
• Geniş Voltaj Aralığı: 3.3V ve 5V sistemlerle uyumludur ki bunun avantajı ise çeşitli mikrodenetleyici platformlarında kullanılabilmesini sağlar.

Eğer CH340 ile uğraşmak istemiyorum direkt orijinal Arduino Uno kullanayım diyorsanız 6-7 kat daha pahalı olduğunu bilmenizde fayda var. Tabii bir diğer klon ürün olan Arduino UNO R3 – Dip Klon versiyonunu tercih edebilirsiniz o da yaklaşık 2-2,5 kat daha maliyetli.

CH340 Driver Kurulumu? Nasıl İndirilir? yazısı ilk önce Robo90 - Blog üzerinde ortaya çıktı.

HC-06 Nedir? Ne İçin Kullanılır?

HC-06, kablosuz haberleşmeyi sağlayan ve Bluetooth protokolünü kullanan bir kablosuz haberleşme modülüdür. Bu modül sayesinde belirli mesafeler içinde kablosuz haberleşme yoluyla seri haberleşme sağlanır. HC-06, Bluetooth 2.0’ı destekleyen bu kart, 2.4GHz frekansında haberleşme yapılmasına imkan sağlayıp açık alanda yaklaşık 10 metrelik bir haberleşme mesafesine sahiptir. Sadece Slave modda çalışır.

HC-05 Nedir? Ne İçin Kullanılır?

HC-05, seri haberleşme protokolü olan Bluetooth’u kullanan bir kablosuz haberleşme modülüdür. Bu modül sayesinde belirli mesafeler içinde kablosuz haberleşme yoluyla seri haberleşme sağlanır. HC-05, UART tarzı iletişim modu sayesinde Arduino meraklıları için favori bir seçimdir. Bu kart, düşük maliyetli, çok yönlü ve kullanımı kolaydır. HC-05 modülü hem Master hem de Slave olarak çalışabilir. HC-05, UART tarzı iletişim modu sayesinde HC-06 ya göre daha çok tercih edilmektedir.

Malzemeler

• Arduino UNO R3 – SMD Klon (CH340 Çipli) – USB Kablo Hediyeli
• HC-06 Bluetooth Modülü
• HC-05 Bluetooth Modülü
• 1K Direnç Paketi – 1/4 W – 10 Adet
• Elektronik Breadboard – Büyük Boy – 830 Pin
• Jumper Kablo

Peki Nedir Bu Slave /Master Mod?

Bluetooth modüllerinde Slave ve Master modlar, iki cihaz arasındaki iletişim için kullanılır. Slave modunda, Bluetooth modülüne dışarıdan bir bağlantı yapılabilirken, modül ile başka bir Bluetooth cihazına ilk bağlantı yapılamaz. Master mod ise elinizdeki modül ile dışardaki bir Bluetooth cihazına doğrudan ilk bağlantıyı yapmanıza olanak sağlar.

İki bluetooth modülü birbiri ile haberleşirken biri Slave diğeri Master modda olmalıdır.HC-06 sadece Slave modda çalışabildiği için HC-05’i Master olarak atamalıyız.

HC-05’i Master Olarak Atama

HC-05’i Master olarak atama işlemi AT komutları ile yapılacaktır. Bunun için aşağıda gördüğünüz şemada ki gibi bağlantıları yapıyoruz. Burada dikkat edilmesi gereken bağlantıları yapmadan kodun atılmış olması ve modüle güç verilmeden modül üzerinde bulunan butona basılı tutup daha sonra güç verilmesidir. Eğer buton bulunmuyorsa 34. pine bir jumper kablo lehimleyebilirsiniz.

Bağlantımızı yaptıktan sonra kodumuzu yükleyelim.

#include <SoftwareSerial.h>
SoftwareSerial bluetooth(7, 6); // RX, TX
 
void setup() {
  Serial.begin(9600);
  Serial.println("Enter AT commands:");
  bluetooth.begin(38400);// HC-05 38400 baud ile çalışmaktadır.
}
 
void loop()
{
  if (bluetooth.available())//bluetooth'dan gelen veriler porta yazılır.
    Serial.write(bluetooth.read());
  if (Serial.available())//porttan gönderilen veriler bluetooth'a yazılır.
    bluetooth.write(Serial.read());
}

• Serial ekrana ‘AT‘ yazıp gönderdiğimizde cevap olarak ‘OK‘ ifadesi geldiğinde AT komutlarına hazırdır. Şimdi AT komutlarıyla bluetooth modülü master moda alabiliriz.
• ‘AT+ROLE=1‘ yazarak modülü Master moda alıyoruz.
• ‘AT+ROLE‘ komutunu kullanarak modumuzu teyit ediyoruz. (1=Master – 0=Slave)

Böylece HC-05’i Master olarak atamış bulunuyoruz.

Peki HC-05 ile HC-06 Nasıl Birbiriyle Haberleşir?

HC-05 ve HC-06’nın birbiriyle haberleşmesini anlatmak için bir potansiyometre ve buton kullanacağım. Butona bastığımda haberleşme başlayacak ve tekrar bastığımda ise haberleşme kesilecek. Veriler Master –> Slave yönlü iletildiğinden dolayı potansiyometre ve butonu HC-05’e bağlayacağız.

Slave için Kod

#include <SoftwareSerial.h>
SoftwareSerial mySerial(7, 6);  // RX, TX
String cmd = "";
void setup() {
  Serial.begin(9600);
  mySerial.begin(9600);
}

void loop() {
  
while (mySerial.available() > 0) {
    cmd += mySerial.read();
    
  }Serial.println(cmd);
  cmd = ' ';

  delay(50);

}

Master için Kod

Potansiyometreden okunan değer 0 ile 1023 arasındadır yani 10 bite kadar değer yazdırabiliriz ama modüllerimiz arasındaki iletişim 8 bit ile sınırlıdır.
Bu yüzden “potValue= map(potValue,0,1023,0,255);” satırında olduğu gibi haritalama komutu kullandım. Bu sayede potansiyometreden gelen değer artık 0 ile 255 değerleri arasında olmuş oldu.

#include <SoftwareSerial.h>

int Button = 8;

const byte potPin = A0;
SoftwareSerial mySerial(7, 6); // RX, TX
int potValue;
bool countingStatus = false; // Saymayı başlatmak ve durdurmak için bayrak değişkeni

void setup() {

  Serial.begin(9600);
 
  pinMode(Button, INPUT);
 
  mySerial.begin(9600);
}

void loop()
{
  potValue = analogRead(potPin);

  if (digitalRead(Button) == 1) {
    delay(50); // Butonun mekanik tepkisini düzeltmek için küçük bir gecikme ekledik
    if (!countingStatus) { //  saymaDurumu false ise, yani sayma başlamamışsa
      countingStatus = true; // Saymayı başlat
      Serial.println("Counting Started!");
      
    }
    else { // Eğer  saymaDurumu true ise, yani sayma başlamışsa
      countingStatus = false; // Saymayı durdur
      Serial.println("Counting stopped!"); 
    }
  }

  if (countingStatus) { // Eğer saymaDurumu true ise, yani sayma başlamışsa
    

     potValue=  map(potValue,0,1023,0,255);//(Değişken adı,dönüştürülecek veri aralığı,dönüştürülmüş veri aralığı)
     mySerial.write(potValue);//potValue'da depolanan değeri tek bir bayt olarak seri porta gönderir
     Serial.print("Pot Value: ");//Seri monitöre yazdırır
    Serial.println(potValue);//potValue'da depolanan değeri seri monitöre yazdırır
     

  }
  delay(500);
}

Projemiz bitmiştir. Yazımı okuduğunuz için teşekkürler. Umarım yararlı olmuştur

Arduino ile yapılan diğer projelerimize göz atmak için:

Arduino Projeleri

HC-06 ve HC-05 Aralarında Nasıl Haberleşir? yazısı ilk önce Robo90 - Blog üzerinde ortaya çıktı.

Step Motor Nedir?

Sorusuna bir cevap verelim, (Merak etmeyin size fazla detay verip kafa karıştırmayacağım.)
Step Motor, adından da anlaşılacağı gibi adım mantığı ile çalışan üzerindeki milin açısını adımlar halinde değiştirebilen elektromekanik aletlerdir. İç yapısında 2 adet bobin bulunan ve çoğunlukla hassas işlemlerde kullanılan bir motordur. Şekli itibari ile biraz kabadır. Örnek olarak aşağıya bir kaç model bırakıyorum.

Motor Seçimi

Piyasada birçok modeli bulunan step motorlar arasında birçoğumuzun 3D yazıcılarda da aşina olduğu Nema17 modeline odaklanacağız. Hemen aşağıda fotoğrafını eklediğim bu model, üzerinde konuşacağımız arkadaşın ta kendisi!

Kulağa oldukça basit geliyor. Arduino’ya bir step motor bağlayıp çalıştırıyorsun. Ne var ki bunda! Dostlarım, o iş pek de öyle basit değil . Step Motorlar yapıları gereği birçok motor gibi sürücüler ile beraber çalışmakta. Bazen bu sürücüler sizi kanser edebiliyor. Gelin kanser olmadan işe başlayalım! Projemize uygun bir Nema serisi motor seçmekle başlayabiliriz.

Benim kullandığım motor www.robo90.com üzerinden temin ettiğim, 17HS3401 Model numaralı Nema 17 Step Motor. Bu yazıda öğreneceğimiz şeyler genel olarak Nema17 motorları için geçerli ancak spesifik bir Nema17 kullanıyorsanız motorunuzun kendi sitesinden detaylarına bakmayı unutmayın.

Bu motor, benim kullanacağım proje için oldukça uygun. 4 pin olması, düşük iç direnci, 5V-24V arası çalışma gerilimi ile oldukça makul bir halde. Motorumuz hazır olduğuna göre bir de sürücü seçmemiz gerekiyor.

Neden A4988?

Bu aşamada size yaşadığım bir sorunu anlatmak istiyorum, Ben ilk olarak “L293B” motor sürücü ile beraber step motoru sürmeye çalıştım ve başardım da, Step motor çalışıyordu. İstediğim hareketleri yerine getiriyordu fakat bir sorunum vardı. L293B inanılmaz ısınıyordu. Tahminimce bunun sebebi Step motor içerisindeki bobinlerin direnci. L293B’nin kendisi de bu iş için üretilmiş bir ürün değil. Daha çok DC motor sürmek için kullanılan bir entegre kendisi. Ben sadece elimde hazırda bu sürücü olduğundan şansımı denemek istedim. Şu sorunun cevabını da vermiş oldum. L293B/D ile Step motor kullanılır ama ısı sorunundan mantıklı olmayabilir.

Bu hatalı denemenin ardından, step motorlar için özel üretilmiş bir modül seçerek yola devam etmeye karar verdim. Seçtiğim modül “A4988” oldu. Uygun fiyatlı ve boyutunun küçüklüğü kendisini oldukça mantıklı bir hale getiriyor. Rengine aldanmayın, bazı modellerinde yeşil renkteki karta sahip olabiliyor. Sürücümüz hazır olduğuna göre şimdi bağlantılara geçebiliriz.

A4988, Arduino ve Step Motor Nasıl Bağlanmalıdır?

Evet! En çok karıştırılan ve en zorlayıcı olabilecek yere gelmiş bulunmaktayız. İnternet üzerinde bir çok bağlantı gösteriliyor. Kafanız karıştıysa doğru adrestesiniz burada bu sorunu çözeceğiz.

Biraz araştırma ve deneme sonucu internet üzerinde çok güzel bir görsel buldum. Burada aslında tüm çıkışları görebiliyoruz. Ancak burada biliyor olmamız ve dikkat etmemiz gereken bir kaç nokta var. Sizlere İlk anlatmak istediğim şey “MS” pinleri;

Görsele dikkat ettiyseniz “MS” ile başlayan 3 tane pin görüyoruz.
Bu pinler step motorun bir adımda kaç derecelik bir hareket yapacağını belirlememizi sağlayan pinler. Hemen görseller ile açıklayayım!

Her motora 200 Adımlık bir hareket yolladığınızda karşılaşacağınız sonuç çok büyük ihtimalle bu tarz olacaktır. Peki bu “MS” Pinlerini nasıl kontrol ediyoruz? İşte şu şekilde;

Eğer bu pinleri Arduino Dijital pinlerine bağlayıp tabloda gördüğünüz konfigürasyonları uygularsak step motorun adımlarında ince ayarlar yapabiliriz. Ben şu anlık buna ihtiyacım olmadığından tüm pinleri 5V hattına bağlayacağım. Bu da tüm adımları 1/16 olarak kullanacağım anlamına gelir.

A4988 üzerinde bir de ufacık bir potansiyometre bulunur. Bu potansiyometre step motorun bobin bacaklarına gidecek maksimum akımı sınırlamamızı sağlar. Eğer akım sınırlaması yapmazsak ya güç kaynağını ya da step motorun bobinlerine çok büyük ihtimalle zarar veririz. Peki, akım sınırlamasını neye göre yapacağız? Bunu hesaplamanın çok zor olmayan bir yolu var dostlarım.

A4988 Hakkında Diğer Bilmemiz Gerekenler!

Diğer bilmemiz gereken durum SLP ve RST pinleri. Bu pinleri bir switch gibi düşünebilirsiniz eğer birbirlerine bağlanırlarsa sürücü aktif olur. Bağlanmazlarsa sürücüyü kullanamazsınız. Ben genellikle araya ufak bir jumper atarak birbirlerine bağlıyorum

STEP pini, adından da anlaşılacağı üzere motora kaç adım hareket etmesi gerektiğini söyleyen sinyal pini ben Arduino üzerinde 2 numaralı pine bağladım.
DIR pini ise Direction yani yön pini step motora adımları hangi yöne doğru atması gerektiğini söyleyen arkadaş. Bunu da Arduino üzerinde 3 numaralı pine bağladım.

A4988 Nasıl Beslenmeli?

Eğer siz de step motoru Arduino üzerinden beslemeyi düşündüyseniz aramıza hoş geldiniz! Dostlarım sakın öyle bir hata yapmayın! Step motor çok yüksek akımlar çekebilir, Arduino ise sadece 200mA çıkış akımına sahiptir. Eğer A4988’in VMOT pinini Arduino üzerinden 5V pinine bağlarsanız 3 saniye içerisinde Arduino üzerindeki regülatörlerden duman çıktığını göreceksiniz.
Böyle bir durum yaşamamak için mutlaka ve mutlaka harici bir güç kaynağı kullanmalısınız. Ben burada 12V 2A bir güç kaynağını bağladım. VMOT Pinini bu kaynağın + hattına GND pinini ise – hattına bağlıyorum.

A4988 üzerinde bir de VDD ve 2.GND pinleri olduğunu görebilirsiniz. VDD pini sürücünün çalışması için gerekli olan enerjiyi sağlar. GND hattı ise Sürücünün toprak hattının Arduino ile birleşmesi için kullanılır.
VDD pinini 5V hattına, GND pinini ise gene Arduino üzerindeki GND hattına bağlıyorum.

A4988 ya da Nema17 Çalışmıyor, Bozuk Ürün Yollamışlar!!

Diyorsanız eğer çok büyük ihtimalle motorun bobin bacaklarını yanlış bağladınız. Bendeki motor üzerinde 6 tane pin bulunuyor. Biz sadece 4 tanesini kullanacağız. Motorunuzun içerisinden bir soketli kablo çıktıysa onu motorunuza bağlayın. Bobin bacaklarını öğrenmek için 2 seçeneğiniz var. İlk seçenek multimetre yardımı ile kısa devre ayarında pinleri kontrol etmek. İkinci seçenek ise motoru temin ettiğiniz siteyi kontrol etmek. Ben multimetre ile kontrol etmeyi tercih etmiştim. Bazen temin ettiğiniz sitede dahi yanlış yazabiliyor. Daha açıklayıcı olması açısından aşağıya bir görsel bırakıyorum.

Bağlantılarımızı yaptığımıza göre sıra geldi Arduino Yazılımını yazmaya.

A4988 için Arduino Kodu Nasıl Olmalıdır?

Ben ilk olarak kütüphanelerimizi dahil ederek işe başlıyorum. Kütüphane olarak severek kullandığım ve bir çok özelliği de içerisinde barındıran “<AccelStepper.h>” Kütüphanesini kullanacağım. Kendisi motorun hızlanma ve yavaşlama (ivmelenme) gibi ayarları kontrol edebildiğimiz kullanımı kolay bir arkadaş.

#include <AccelStepper.h> //kütüphanemizi dahil ediyoruz
AccelStepper stepper(1, 2, 3); // 2 step pini 3 ise dir pini

void setup() 
{
 stepper.setMaxSpeed(1000);  // Maksimum hız
 stepper.setAcceleration(250);  // Hızlanma değeri
}

void loop()
{
  stepper.move(20); // Step motoru 20 adım ileri gitmeye hazırla
  stepper.runToPosition(); //Step motoru belirlenen adım ileri gönder.
}

Bu içeriğin yazarı Eray Yılmaz’dır. İçerik için kendisine teşekkür ederiz.

Arduino ile A4988 ve Nema-17 (Step Motor) Kullanımı yazısı ilk önce Robo90 - Blog üzerinde ortaya çıktı.